Үстіміздегі жылы алғашқы жалпы қазақ съезінің ашылуы мен Алашорда мемлекетінің құрылғанына 100 жыл толады. Тарихқа көз жіберсек, сол жылдардағы қазақ зиялыларының өз елінің бостандығы үшін еткен ерен еңбектерінің куәсі боламыз. Егемендік қазақ еліне оңай келмегеніне көз жеткіземіз. Енді осыған біраз тоқталайық. Патшалы Ресей қазақ жеріне баса-көктеп кіріп, қазақ халқының жерін тартып алу арқылы аграрлық мәселені шешуге тырысты. Крепостниктік тәртіпті жойғанымен, […]

Филология ғылымының кандидаты Мамытбек Қалдыбаев «Елім деген ерлер» романында (Алматы қаласы, «Самара-Принт» ЖШС баспасы, 2008 жыл, 376-377 беттер): «Қоске атамыз қайтыс болады. Ел арулап жерлеп, бет-бетіне тарайды. Сарыбай атына мініп, ұзап кетіп бара жатқанда Қоске атамыздың бәйбішесі Бәйбике көзіне жас алып, соңынан қарап тұрыпты. Қасындағы үлкен кісілер: — Көңіліңіз неге босады? — дегенде мұңайып: — Аталарыңның қызыл жолбарысы Сарыбайға ілесіп […]

Реті келіп тұрған соң айта кетелік, Шоқан Уәлихановтың дерегі бойынша, Абылай ханның 12 әйелінен артында 30 ұл, 40 қыз қалған. Қазіргі Абылай әулетінен тараған, төре тұқымдары — солардың ұрпақтары және олар ешқашанда Қазақ Елінен ажырамаған. Абылай ханның ұрпақтарының тағдыры, өзінің қазақ деген халқы сияқты, қай кезде болса да оңай болмағаны анық. Егер қазақ халқын мызғымас Шың (пирамида) деп санасақ, сол […]

Оралхан Бөкей атындағы көркемсөз оқу шеберлерінің ХVІІІ облыстық байқауы  Алматы облыстық тілдерді дамыту жөніндегі басқарманың ұйымдастыруымен қанат қақты.  Облыстық Бикен Римова атындағы театрда өткен бұл шараны   аталмыш басқарманың басшысы ҚР Жазушылар Одағының мүшесі, ақын Ахмет Кендірбекұлы ашып, қатысушыларға сәттілік тіледі. Облыс аумағында кезең-кезеңмен өткен байқауға әр ауданнан келген 18 өнерпаз қатысып, бақ сынасты. Бұл байқауда  қазақтың арқалы ақындарының өлеңдері сахна […]

Мәденет пен өнер  қызметкерлерін әспеттеген іс-шараға  Алматы облысының әкімі Амандық Баталов қатысып, сөз сөйледі. Талдықорған қаласындағы Ілияс Жансүгіров  атындағы Мәдениет сарайына бүкіл облыс аумағының  мәдениет пен өнерге қатысты   бетке ұстар қызметкерлері жиналды.  Ұлттық мәдениеттің  бір бөлігі  іспеттес Жетісу  — қасиетті өлкенің киелі бесігі, дарынды тұлғалардың мекені.  Қабан жырау, Ескелді, Балпық билерден бастау алып, Молықбай күйші, Сүйінбай, Жамбыл, Бақтыбай, Ілияс, Сара, […]

Жері шұрайлы Жетісу — өлкесі  сан ғасырлық тарихы бар өңір.   Жасыл  табиғат желегімен   шымылдық құрған,  көгілдір тауларының қойнауы толған шежіре-сыр, көз жетпейтін жазық даласының төскейінде  нәсіп  пен ырыздықтың    жеті өзені сарқырай  ағып, айдыны жарқыраған    Балқашпен барып табысатын  ғажайып өлке. Осы бір өңірдің тағы бір ерекшелігі — талай   ел шетіне жау келгенде алмас қылышын  қолына алып қарсы шапқан  батырлар мен  арынды  […]

(Баспасөз конференциясына қатысушылар толғақты мәселелерді ортаға салды) Жаңғырығы әлі басылмаған, әрі қазағымызға рух беретін Желтоқсан көтерілісіне биыл отыз жыл толатыны баршаға аян. Осы ұлы күнге қатысты игі, тағылымды шаралар қазірдің өзінде түрлі деңгейде өткізіліп жатыр. «Желтоқсан ақиқаты» республикалық қоғамдық бірлестігінің ұйытқы болуымен Алматы қаласында 13 шілде күні «Желтоқсан — Тәуелсіздік таңы, мәңгілік ел мұраты» тақырыбында пресс-конференция өтті.  Желтоқсан мен Тәуелсіздік […]

ХҮІІІ-ХІХ ғасырда қазақ даласында алуан түрлі ұрыстар мен соғыстар (бұрындары да болған — Т.Д.) орын алған-ды. Әсіресе кіші жүз қазақтарын бір жағынан Еділ бойындағы қалмақтар мен башқұрттар, екінші жағынан жоңғар қалмақтары, тіпті ара-тұра түрікмендер де шабуылдап отырған. Осынау кезеңде мұндай қиындықтан шығудың бірден-бір жолын Әбілқайыр хан көрші Ресей патшалығынан іздеді. Ол Тәуке ханның жолымен Ресейге елші жіберуге тоқталады. Бұл тұста […]

1723 жылы қазақ жеріне жоңғар шапқыншылығы тұтқиылдан басталғанда Бармақ небәрі 20 жас-та екен. Бірақ оның қалмақтармен кейбір ірілі-ұсақты ұрыстарға қатысып, әртүрлі ерліктер көрсетіп,  жекпе-жектерге шығып, батыр  атанып, елге танымал бола бастауы 17-18 жасынан бері  болуы керек. Бармақ батыр  ХҮІІІ ғасырдағы қазақ-жоңғар соғысының басынан аяғына дейін, яғни 1723 жылдан 1757 жылға дейін  қатысқан деп айтуға толық негіз бар. 40 жыл жоңғармен […]

31 мамыр — Ашаршылық және саяси қуғын-сүргін құрбандарын еске алу күні 1921-1922 жылдардағы аштық кезінде 1 млн. 700 мың адам қаза тапты. • 1932-1933 жылдары 2 млн. 200 мың ашаршылықтан көз жұмды. • 1920-1930 жылдар аралығында аштықтан, кәмпескелеуден, қуғын-сүргіннен қазақтар 4 миллионға жуық адамынан айырылды. • Ашаршылық жылдары Ғ.Ысқақов, І.Қабылов, Ж.Арыстанов, Ғ.Тоғжанов, Б.Айбасов, О.Жандосов сынды зиялылар 1933 жылдың 24 ақпанында […]