«АСКО» Сақтандыру Компаниясы» АҚ-ның 2016 жылғы 31 желтоқсанда аяқталған жыл үшін, Қаржылық Есебіне Түсініктемелік Жазба

1. Өзгерістер, бухгалтерлік баланстың баптары бойынша есептілік кезең бойынша.
1.1. Өзгерістер, Бухгалтерлік баланстағы активтер бойынша есптілік кезеңдегі орын алған.
«АСКО» Сақтандыру Компаниясы» АҚ-ның /ары қарай – Компания/ 2016 жылғы 31 желтоқсандағы жағдайы бойынша актвтері 5 160 670 мың теңгені құрайды, яғни,есептілік кезеңнің басындағы осындай көрсеткіштен 330 244 теңгеге көп.Есептілік кезеңдегң активтердің өсуі 6,84% құрады.
Активтердің құрылымында жоғарғы тәуекелді активтер көбірек басымды салмақта болады/ақшалар, орналастырылған салымдар, бағалы қағаздар/.Олардың жалпы көлемі баланстың валютасының 86,62 % құрайды немесе 4 470 393 мың теңге. Жоғарғы тәуекелді активтердің өсімі 161 578 мың теңгені құрады немесе есептілік кезең басындағы қатнас бойынша 3,75 % құрайды.
Компанияның инвестициялық саясаты, ақша қаражаттарын мүмкіндігі басым жоғарытәуекелді активтерге – екінші деңгейлі банктердегі жедел депозиттер, Қазақстан Республикасының заңнамаларына сәйкесэмитирленген бағалы қағаздарға салуға бағытталған. 2016 жылғы 31 желтоқсандағы жағдайы бойынша ұлттық валютадағы депозиттік салымдары 4 037 483 көлемінде салынды немесе Компанияның активтерінің жалпы көлемінің 78,24 % құрайды. Депозиттер бойынша орташа сыйлықақы ставкасы 8,26 % жылдық пайызды құрайды. Депозиттік салымдардың жарамдылық мерзімі 3 айдан 36 айға дейінгі уақытты құрайды. Есептілік кезең бойынша, депозиттік салымдар сыйақылары бойынша, жинақталған кірістері 290 547 мың теңгені құрады.
Активтерді мемлекеттік бағалы қағаздарға инвестициялау Компания тарапынан үлкен үміт позициясымен жүзеге асырылады.2016 жылғы 31 желтоқсандағы жағдайы бойынша, жапқанға дейінгі қолда ұсталған, бағалы қағаздар қоржыны төмендегідей жағдайда ұсынылды:
– мемлекеттік ұзақ мерзімдік казынышылдық міндеттемелерімен, ҚР Қаржы Мининстрлігімен эмиссия жүргізілген, (шығарылған) (MUM072_0007, KZKDKY060074), жалпы саны 60 000 дана, номинальдық құны 1000 теңге жабу мерзімімен 22.06.2017 ж.;
– мемлекеттік ұзақ мерзімдік қазынашылдық міндеттемелермен (МЕУКАМ-84 KZKDKY070099) жалпы саны 173 769 дана, номинальдық құны 1000 теңге жабу мерзімімен 18.05.2018 ж.
Көрсетілген қаржылық құралдары есепте «жабуға дейінгі қолда ұсталған, бағалы қағаздары» болып есптеледі, және активтерде баланстық құны бойынша 239 452 мың теңге көлемінде көрініс тапқан, соның ішінде:
– номинальдық құны 231 369 мың теңге,
– қосылған пайыздық кіріс 8 083 мың теңге.
– Қазақстан Республикасы Қаржы Министрлігінің облигацияларға инвестиция салуы бойынша кірісі есептік кезеңде 9 646 мың теңгені құрады.
Компания активтеріндегі жабуға дейінгі қолда ұсталған, бағалы қағаздардың үлесі 4,64 % пайызды құрайды.
ҚР 03.06.2003 ж. «Сақтандыру төлемдеріне кепілдік беру Қоры туралы» Заңын жүзеге асыру және ҚР 2007 жылғы 07 мамырдағы №244 «ҚР міндетті сақтандыру түрлері бойынша кейбір заң актілеріне өзгертулер мен толықтырулар енгізу туралы» Заңының 11 бабының 3 тармағына сәйкес, Компания «Сақтандыруға кепілдік беру Қоры» АҚ-ның бір акциясы үшін 10693,63 теңге баланстық құнымен 1 652 дана көлемінде акцияларын сатып алу туралы 19.09.2008 ж. №409 келісім-шартын жасады.
Айналымнан тыс активтердің/негзгі құралдар, активтердің жалпы құрылымындағы материалдық емес активтер үлесі 4,78 % пайызды құрайды. Негізгі құралдардың қалдық мөлшері 118 557 мың теңгеге өсті және 234 763 мың теңгені құрады.
Құнының өсуі төмендегі мекен-жайларда орналасқан: Қарағанды қаласы, Бұқар Жырау даңғылы, 15; Қостанай қаласы, Гоголь көшесі, 79/а; Рудный қаласы, Строительная көшесі, 52-1, ғимараттардың құнын нарықтық құнына теңестіруінің есебінен орын алды.
Қайта бағалау тәуелсіз бағалаушы компанияның қорытындысы негізінде жүргізілді.Негізгі құралдарды қосып санау тепе-теңдік (турасызықтық) шегеріп тастау әдісімен жүргізіледі, тиімді қызметтің мерзімі мен тоатар және шағын топтар бойынша бөлумен құнын толтыру негізінде атқарылады.
Материалдық емес активтердің қалдық құнының мөлшері 219 мың теңгеге азайды және 11 914 мың теңгені құрады. Азаю бағдарламалық қамту (антивирус) лицензиясының қызмет көрсету мерзімінің аяқталуына байланысты орын алды. Материалдық активтер бойынша амортизациялық шегерім Активтерді сатып алу кезіндегі белгіленген, пайдалы қызметтің мерзіміне байланысты, тепе-тең турабағыттық шығарып тастау әдісімен анықталады. Пайдалы қызмет көрсету мерзімі белгіленбеген материалдық емес активтерге амортизация қосылып саналмайды.
2016 жылғы 31 желтоқсандағы жағдайы бойынша Компанияның негізгі құралдары келесі баптармен ұсынылды:
-ғимараттар мен құрылымдар -176 858 мың теңге немесе ОС жалпы сомасындағы 75,33%;
– жер телімі– 158 мың теңге немесе 0,007 % , ОС жалпы сомасынан;
– машиналар мен жабдықтар – 19 047 мың теңге немесе 8,11 % , ОС жалпы сомасындағы;
– көлік құралдары – 27 415 мың теңге немесе 11,68 % , ОС жалпы сомасында;
– басқалары /кеңсе жиһаздары, периферийлік құрылымдар және материалдық-техникалық базанының басқа нысандары / – 11 284 мың теңге және 4,81 % ОС жалпы сомасындағы.
Компанияның материалдық емес активтері 31 желтоқсан 2016 жылғы жағдайы бойыншакелесі баптармен ұсынылды:
– лицензия № 2.1.47 от 10 қаңтар 2015 жылғы «жалпы сақтандыру» саласында ерікті және міндетті сақтандыру қызметінің түрлерін жүзеге асыру үшін, өкілетті мемлекеттік ұйымдарымен берілген – 87 мың теңге, я қалған лицензиялары – 356 мың теңге немесе НМА жалпы сомасында 3,71% пайызын құрайды.
-бағдарламалық қамтумен– 11 471 мың теңге немесе НМА жалпы сомасының 96,28 % пайызын құрайды.
Есептік кезеңде сақтандырушылардан алынатын сақтандыру сыйақыларының көлемі 75 095 мың теңге деңгейіне дейін азаюы орын алды, және Компания активтерінің құрылымында 1,46 % пайызды құрайды.
Сақтандырушылар мен сақтандыру агенттерінің қарыздары, жасалған келісім-шарттардың шарттары бойынша мерзімі өтпеген, сақтандырушылардан алынатын сақтандыру сыйақыларының жалпы көлемінің 86,5 % пайызын немесе 64 959 мың теңгені құрайды.Қарыз, 90 күн мерзімге дейін уақыты өтіп кеткен – 12,82% немесе 9 626 мың теңге. Сақтандырушылардың 90 күннен жоғары уақыты өтіп кеткен дебиторлық қарыздары 510 мың теңгені құрайды немесе жалпы қарыз сомасының 0,68 % пайызына тең. Жылдық есептілікте уақыты өтіп кеткен қарыздарды жабу үмітсіз деп мойындалған жоқ, себебі, 2017 жылдың бірінші тоқсанында аталған қарыздар толық жабылды.
2016 жылғы 31 желтоқсандағы қайта сақтандыру активтері 10 мың теңгені құрайды немесе Компания активтеріндегі 0,0002% пайызды құрайды. Есептік кезеңде қайта сақтандыру активтерінің 161 мың теңгеге азаюы орын алды.
2016 жылғы 31 желтоқсандағы жағдайы бойынша кейінге қалдырылған аквизициондық 194 132 мың теңгені құрайды немесе Компания активтеріндегі 3,76 % пайызды құрайды.
2016 жылғы 31 желтоқсандағы жағдайы бойынша компанияның басқа активтері 64 043 мың теңгені құрайды немесе Компания активтеріндегі 1,24 % пайызға тең. Есептік кезең басындағы деректермен салыстырғанда басқа активтері 73 296 мың теңгеге азайды және құрайды:
Запастар 17346
Жұмысшылардың дебиторлық қарыздары 316
Берілген аванстар 3940
Болашақ кезең шығындары 1029
Регресс бойынша қарыздар 34077
Ұрлау, шашу, және басқа жымқыру сияқты әректтер бойынша қарыздары 141
Сақтандыру төлемдерін тікелей реттеу бойынша қарыздары 4885
Басқалары 2309
Ағымдағы салық активтері 63 362 мың теңгеге көбейді және жыл соңында 92 654 мың теңге немесе баланс активтерінің 1,8 % пайызына тең. Ағымдағы салық активтерінің көбеюі табыс салығын есептеген кезде салық салынатын базаның көбеюіне байланысты, 2016 жылғы курс айырмашылығы мен қосып есептелген резервтер бойынша алынған шығыстармен байланысты орын алды.
1.2. Өзгертулер, бухгалтерлік баланстағы міндеттемелер бойынша есептілік кезеңде орын алған.
2016 жылғы 31 желтоқсандағы жағдайы бойынша Компанияның міндеттемелері 2 012 156 мың теңгені құрайды.
Есептік кезеңде міндеттеменің жалпы мөлшерінің 4 172 мың теңгеге азаюы орын алды. Сақтандыру резервтері міндеттеме құрылымында едәуір белгілі орынды иеленеді – 92.21 % немесе 1 855 390 мың теңге.
Сақтандыру бойынша міндеттемелері 37 044 мың теңгені құрайды немесе жыл соңындағы барлық міндеттемелер көлемінің ли 1,84 % пайызына тең. Міндеттемелер құрамында 2016 жылғы келісім-шарттар шотына сақтанушылардан алынған аванстар 28 457 мың теңге көлемінде ұсынылды; делдалдармен есеп айырысу – сақтандыру агенттерімен
6 144 мың теңге сомада; сақтанушылар алдныдағы сақтандыру төлемдері бойынша және жойылған сақтандыру келісім-шарттары бойынша қарыздары – 2 443 мың теңге.
Салық бойынша міндеттемелер 9 071 мың теңгені құрайды, немесе өткен кезеңнің көрсеткішінен 8 978 мың теңгеге аз. Міндеттемелер құрамында жеке табыс салығы бойынша 5 564 мың теңге сомасында және әлеуметтік салық бойынша 2 496 мың теңге сомасында, басқалары – 1 011 мың теңге сомасында ағымдағы қарыздар ұсынылды.
Басқа міндеттемелері 60 415 мың теңгені құрайды және жалпы міндеттеменің 3 % пайызы, немесе өткен жылғы көрсеткіштен 9 818 мың теңгеге көп.
Басқа міндеттемелер санатына жеткізушілерге жалдау келісім-шарттары және басқа келісім-шарттары бойынша 20 686 мың теңге жатады; қызметкерлер алдындағы жалақы бойынша ағымдағы қарыздары 16 509 мың теңге сомасында; «Сақтандыру төлемдеріне кепілдік беру Қоры» АҚ алдындағы қарызы 8 981 мың теңге; еңбек демалысы бойынша жинақталған резерв 11 932 мың теңге сомасында; тыс.тг; басқа міндеттемелері умме 2 307 мың теңге сомасында көрсетілді. Компанияның есептілік кезіндегі болжалдық берешектер бойынша резервтері жасақталған жоқ.
1.3. Өзгертулер, бухгалтерлік баланс бойынша есептілік кезеңдегі капиталдағы орын алған.
2016 жылғы 31 желтоқсандағы Компания Капиталының жалпы көлемі 3 148 514 мың теңгені құрады немесе баланс валютасының 61,01 % тең.Салыстыру үшін – 2015 жылғы 31 желтоқсанда 2 814 097 мың теңгені құрады немесе валюта балансының 58,25 % тең. 2016 жылғы 31 желтоқсандағы жағдайы бойынша Компания Капиталы 334 417 мың теңгеге немесе кезең басындағы деректермен салыстырғанда 12 % пайызға көбейді..
Есептік кезеңдегі төленген жарғылық капиталы 705 000 мың теңгені құрайды, немесе Компания капиталының құрамында 22,39 % пайыз.Құрылтайшылардың жарнасы 2016 жыл үшін 40 000 мың теңгені құрады.
Капитал құрамындағы резервтері қайта бағалау резерві болып ұсынылды. 2016 жылғы 31 желтоқсандағы қайта бағалау реезерві 123 795 мың теңгені құрады, немесе Капитал құрамында 3,93 % пайыз. 2016 жылы Компанияға тиісті ғимраттарды (офистер) қайта бағалау жүргізілді. Жыл соңындағы қайта бағалауды ауыстыру есептік кезеңдегі бөлінбеген пайда есебінен 5 664 мың теңгені құрады.
Есептік кезең соңындағы бөлінбеген пайданың көлемі 2 319 719 мың теңгені құрады, соның ішінде:
өткен жылдардың пайдасы – 1 790 370 мың теңге;
есептік кезенің пайдасы –529 349 мың теңге.
Компания пайдасының баланстың жалпы валютасында 44,95 % құрайды немесе 2015 жылғы 31 желтоқсандағы осындай көрсеткіштен 0,81 % пайызға көп.
2. Өзгертулер, пайдалар мен шығындар есебіндегі, қаржылық-шаруашылық қызметінің нәтижелері бойынша, есептік кезеңде орын алған.
Есептік датадағы жағдайы бойынша Компания кірістерінің таза мөлшері 529 349 мың теңгені құрайды, немесе өткен жылдың осындай кезеңімен салыстырғанда 653 507 мың теңгеге аз.
Компанияның кірістер құрылымында басым үлеске сақтандыру қызметтерінен түскен кірістері қамтиды: міндетті және ерікті сақтандыру класстары бойынша қол жеткізілген сақтандыру сыйақыларының таза сомасы түрінде, 3 734 510 мың теңге сомада ұсынылды. (немесе 2015 жылғы осындай көрсеткіштен 898 903 мың теңгеге көп немесе 31.7 % пайызға көп.) және сақтандыру қызметтері бойынша комиссиялық сыйақылар түріндегі кірістері 10 мың теңге сомасында (немесе 2015 жылдың осындай көрсеткішінен 259 мың теңгеге аз.).
Инвестициялық қызметтен түскен кірістері 300 193 мың теңгені құрайды және төмендегі түрде ұсынылды:
-ҚР-ның екінші деңгейлі банктерінде орналастырылған салымдар бойынша сыйақылары 290 547 мың теңге сомасындағы, немесе өткен жылдың осындай көрсеткішімен а 140 724 мың теңгеге көп.
– бағалы қағаздар бойынша купон түріндегі кірістері 9 646 мың теңге сомасындағы, немесе өткен жылдың осындай кезеңімен салыстырғанда 1 2390 мың теңгеге аз.
Компанияның 2016 жылғы операциялық шығыстары 1 579 448 мың теңгені құрады, немесе 2015 жылғы көрсеткіштен на 1 666 949 мың теңгеге көп. Операциялық шығыстар құрылымында жалпы және әкімшілік шығыстары елеулі басымдылық орында– 67,11 % немес 1 059 978 мың теңге. Өткен жылмен салыстырғанда жалпы және әкімшілік шығыстары 25 199 мың теңгеге көбейді және төмендегі шығыстар баптарымен ұсынылды:
Жалдау қызметтері 100 609
Материалдары 6 963
Іссапар шығыстары 6 301
Байланыс қызметтері 11 048
Жарнамаға жұмсалған шығыстары 662 226
ОС жөндеуге және қызмет көрсетуге шығыстары 235
Банк қызметтері 12 760
Дебиторлық қызметтерді жою бойынша шығыстары 2 048
Шағымдарды реттеуге жұмсалған шығыстары 47 076
Басқалары 210 712
Жалақы төлемі бойынша шығыстары 308 841мың теңгені құрайды, немесе операциялық шығыстар құрамындағы 19,55 % пайызға тең.Жалақы төлемі бойынша шығыстары өткен кезеңмен салыстырғанда 51 500 мың теңгеге азайды.
Салық бойынша шығыстары 34 142 мың теңгені құрайды, немесе 2015 жылмен салыстырғанда 1 908 мың теңгеге көп.
Амортизация бойынша шығыстары 2015 жылмен салыстырғанда 6 186 мың теңгеге көбейді және 2016 жылғы 31 желтоқсанда 16 695 мың теңгені құрайды. Басқа шығыстары 56 599 мың теңгені құрайды, немесе 2015 жылдың осындай кезеңімен салыстырғанда 26 043 мың теңгеге көп. Басқа шығыстары құрамында 43 614 мың теңге көлеміндегі төлемдерге кепілдік беру қорына міндетті жарналар төлемі бойынша шығыстары ескерілді.
2016 жыл үшін шетел валютасымен операциялар бойынша тааза шығындары 59 579 мың теңгені құрайды, немесе 2015 жылғы шетел валютасымен операциялар бойынша алынған кірістерден а 1 688 173 мың теңге аз.
Сақтандыру қызметтері бойынша комиссиялық сыйақыларды төлеу бойынша шығыстары Расходы по выплате комиссионного вознаграждения по страховой деятельности составили 500 004 мың теңгені құрады.Өткен кезеңмен салыстырғанда шығыстары тыс. тенге. По сравнению с предыдущим периодом расходы увеличились на 49 232 мың теңгеге немесе 10,92% пайызға көбейді.
2016 жылғы төрт тоқсан бойынша Компанияның сақтандыру төлемдері бойынша таза шығыстары 1 336 207 мың теңгені құрады, немесе өткен жылдың көрсеткішімен салыстырғанда 134 471 мың теңгеге көп. 2016 жыл үшін сақтандыру келісім-шарттары бойынша сақтандыру төлемдерін жүзеге асыру бойынша шығыстары 1 478 817 мың теңгені құрады, яғни, 417 641мың теңгеге немесе 2015 жылғы осындай шығыстардан 39,36 % пайызға көп. 2016 жылғы қайта сақтанушының төленген төлем үлесі 120 мың теңгені құрайды, немесе 2015 жылғы осындай көрсеткіштен 115 мың теңгеге аз. Регресс талаптары мен тура реттеу бойынша орнын толтыру 93 428 мың теңгені құрайды, немесе 2015 жылғы шығындарды жабудан түскен кірістен 3 409 мың теңгеге аз.2016 жыл үшін шығындар және сақтандыру жабуларын реттеeге кеткен шығындар бойынша резервтерді өзгерту 49 094 мың теңгені құрайды.
2016 жыл үшін табыс салығы бойынша шығыстары 92 035 мың теңгені құрайды және инвестициялық қызметтен КТС бойынша шығыстары 43 580 мың теңге және кейінге қалдырылған корпоративтік табыс салығы бойынша 48 455 мың теңге көлемінде ұсынылды.
3.Өзгертулер, ақша қозғалысы туралы есептің есептілік кезеңдегі ақша ағыны бойынша орын алған.
2016 жылғы 31 желтоқсандағы жағдайы бойынша ақша қалдығы 193 458 мың теңгені құрады ( немесе валюта балансының 3,75 % ) , яғни, өткен жылдың осындай көрсеткішінен 178 160 мың теңгеге көп.
2016 жылғы 31 желтоқсандағы жағдайы бойынша 178 160 мың теңгеге ақшаның таза өсімі орын алды, төмендегі нәтижеде:
– операциялық қызметтерден түскен ақша құралдарының таза көбеюі + 533 618 мың теңгеге;
– инвестициялық қызметтерден түскен ақша құралдарының таза сомасының азаюы – 53 478 мың теңгеге;
– қаржылық қызметтен түскен ақша қаражатының таза сомасының азаюы – 301 979 мың теңгеге.
Есептік кезеңдегі ақшаның таза көбеюі өткен кезеңнің осындай көрсеткішімен салыстырғанда 178 160 мың теңгеге көп.
4. Өзгертулер, капиталдағы өзгертулер туралы есеп бойынша, капиталдағы орын алған.
Есептік кезеңдегі Компанияның жарияланған жарғылық капиталы 7 500 дана көлемінде, 100 мың теңге номиналмен ұсынылды, шығарылымы №А4338 Бағалы қағаздарды мемлекттік тіркеу туралы Куәлігіне сәйкес белгіленген тәртіп бойынша тіркелген, және ұлттық идентификациялық KZ1С43380019 номері берілген.
2016 жылғы 31 желтоқсандағы жағдайы бойынша есептік датаға 7 500 жай акцияларының 7 050 дана жай акциясы бағалы қағаздарды ұстаушылардың реестрінен алынған үзінді жазбаға сәйкес орналастырылды.
Әрбір жай акция бір дауыс құқын береді.
Есептік кезеңде 450 жай акциялар орналастырылған жоқ.
Есептік кезеңде «АСКО» СК» АҚ акционерлерінің жылдық жалпы жиналысының жай акциялар төлемі бойынша
05.01.2016ж. № ОСА-01-16 шешімі қабылданды және «АСКО»СК» АҚ-ның бір жай акциясына 56 126 теңге мөлшерінде дивидент бекітілді. Нәтижесінде дивидент төлеуге 2012-2014 жылдардағы 341 979 мың теңге сомасындағы бөлінбеген пайдасының бір бөлігі бағытталды.
2016 жылғы 31 желтоқсандағы жағдайы бойынша бөлінбеген кірісі 2 319 719 мың теңгені құрайды, яғни, өткен қаржылық жыл соңындағы бөлінбеген кіріс сомасынан 187 370 мың теңгеге көп:

31.12.2016ж. 31.12.2015 ж.
Кезең басындағы сальдо 2 132 349 1 099 471
Жыл үшін қорытынды бойынша пайда (шығын) 529 349 1 182 856
Бөлінбеген пайдаларды бөлуге түзетулер енгізу 0 0
Дивиденттер (341 979) (149 978)
Бөлінбеген пайдадан алып келу
Бөлінбеген пайдалар-дың таза өзгерістерінің қорытындысы 187 370 1 032 878
Есептілік кезең соңындағы сальдоның қорытындысы 2 319 719 2 132 349
Есептілік кезеңдегі резервтердің өгерістері құрайды:
Резервтер сальдосы, 31.12.2015 ж. 16 748
Есептілік кезеңдегі негізгі құралдардың қайта бағалау резервтерінің өзгерістері 0
Қайта бағалау реезервтерін бөліндеген пайдаға апарып қосу 107 047
Кезең бойынша резервтердің таза өзгерістерінің қорытындысы 107 047
Қайта бағалау резерві сальдосының қорытындысы, 31.12.2016 ж. 123 795
Тұрақтандырылған резервтердің өзгерістері 0
Резервтер сальдосының қорытындысы, 31.12.2016 ж. 123 795
Компанияның меншік капиталы 2016 жылдың соңында 3 148 514 мың теңгені құрайды, атап айтқанда, өткен жылдың соңындағы осындай кезең көрсеткішінен 334 417 мың теңгеге көп.

«АСКО» СК» АҚ Басқарма Төрағасы
Юркина Наталья Анатольевна

Бас бухгалтер Беляева Татьяна Ивановна

(4)